علائم HPV چیست و چرا اغلب بی‌علامت است؟

HPV سلول‌های سطحی پوست و مخاط را درگیر می‌کند و پاسخ بدن به آن همیشه با التهاب، تب یا درد همراه نیست. ممکن است فرد ویروس را داشته باشد، آن را منتقل کند و هرگز ضایعه قابل مشاهده‌ای نبیند. حتی شریک جنسی هم ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد. این ویژگی دلیل شایع‌بودن HPV و نیز دلیل دشواری تعیین زمان انتقال است. بی‌علامت‌بودن به معنی دروغ‌گفتن فرد یا تازه‌بودن عفونت نیست.

سیستم ایمنی در بسیاری از افراد عفونت را مهار می‌کند و تست بعدی ممکن است منفی شود، بی‌آنکه علامتی رخ داده باشد. در برخی دیگر ویروس مدت بیشتری قابل شناسایی می‌ماند. احساس عمومی بدن نمی‌تواند این دو وضعیت را از هم جدا کند. از طرف دیگر، آزمایش روتینی برای یافتن HPV در تمام نقاط بدن وجود ندارد. به همین خاطر توصیه‌های غربالگری روی محل‌هایی متمرکزند که روش معتبر و فایده اثبات‌شده دارند، به‌ویژه دهانه رحم.

زگیل تناسلی ممکن است یک برجستگی کوچک، چند ضایعه کنار هم، سطح صاف یا نمای گل‌کلمی داشته باشد. رنگ آن می‌تواند نزدیک به پوست باشد و اندازه‌اش از بسیار ریز تا واضح تغییر کند. زگیل گاهی خارش یا تحریک ایجاد می‌کند، اما درد شدید معمول نیست. ظاهر ناحیه تناسلی شامل برجستگی‌های طبیعی، فولیکول مو و غدد چربی هم هست؛ بنابراین هر دانه‌ای HPV نیست و تشخیص بر اساس تصویر یا لمس شخصی قابل اتکا نیست.

اگر ضایعه‌ای جدید است، تعدادش بیشتر می‌شود، خون‌ریزی دارد یا تشخیصش برایتان روشن نیست، معاینه بهترین قدم است. پزشک اغلب با معاینه تشخیص می‌دهد و فقط در موارد غیرمعمول ممکن است نمونه‌برداری لازم باشد. درمان‌هایی مثل انجماد، داروی تجویزی یا برداشتن، زگیل را هدف می‌گیرند. آن‌ها درمان اثبات‌شده خود ویروس نیستند و احتمال بازگشت ضایعه، به‌خصوص در ماه‌های نخست، وجود دارد. از کندن یا سوزاندن ضایعه در خانه خودداری کنید.

خارش، سوزش، بوی غیرعادی، ترشح، درد هنگام رابطه یا جوش می‌توانند دلایل متعددی مانند حساسیت پوستی، قارچ، عفونت باکتریایی، تبخال یا مشکلات دیگر داشته باشند. HPV معمولاً با این مجموعه علائم تشخیص داده نمی‌شود. نسبت‌دادن هر ناراحتی تناسلی به HPV ممکن است درمان علت واقعی را عقب بیندازد. شرح دقیق زمان شروع، محل، عوامل تشدیدکننده و داروهای مصرفی به درمانگر کمک می‌کند ارزیابی مناسب‌تری انجام دهد.

نوع‌های پرخطر نیز اغلب نشانه روزمره مشخصی ایجاد نمی‌کنند. اگر تغییرات سلولی پیشرفته شوند، ممکن است علائمی مثل خون‌ریزی غیرعادی یا درد دیده شود، اما هدف غربالگری این است که پیش از رسیدن به این مرحله تغییرات پیدا شوند. پس منتظر علامت ماندن جای تست توصیه‌شده را نمی‌گیرد. هم‌زمان، وجود خون‌ریزی غیرعادی به معنی سرطان نیست؛ علت‌های شایع و قابل درمان دیگری هم دارد، ولی باید بررسی شود.

معاینه برای دیدن ضایعات قابل مشاهده و بررسی علت علائم مفید است. تست HPV در نمونه مشخص، ماده ژنتیکی نوع‌های هدف را جست‌وجو می‌کند. پاپ‌اسمیر شکل سلول‌های دهانه رحم را ارزیابی می‌کند. ممکن است تست HPV مثبت ولی پاپ‌اسمیر طبیعی باشد، چون وجود ویروس الزاماً به معنی تغییر سلولی نیست. ممکن است زگیل دیده شود ولی تست غربالگری پرخطر منفی باشد، چون نوع‌های زگیل‌زا معمولاً هدف همان تست نیستند.

تست منفی هم فقط درباره نوع‌ها و محل نمونه‌گیری‌شده در همان زمان حرف می‌زند؛ گواهی «نبود HPV در کل بدن» نیست. برنامه غربالگری بر اساس سن، سابقه، نتیجه‌های قبلی و راهنمای کشور تنظیم می‌شود. انجام تست خارج از برنامه می‌تواند نتیجه‌هایی ایجاد کند که فایده روشنی برای تصمیم درمانی ندارند. اگر دهانه رحم ندارید یا درباره HPV دهانی و تناسلی در مردان سؤال دارید، بدانید تست غربالگری روتین عمومی برای همه این موقعیت‌ها توصیه نشده است.

برای ضایعه تازه، زخم بهبودیابنده‌نشده، خون‌ریزی بعد از رابطه، خون‌ریزی بین قاعدگی‌ها، درد مداوم یا مشکل بلع طولانی‌مدت مراجعه کنید. این نشانه‌ها تشخیص HPV یا سرطان نیستند، اما بررسی را توجیه می‌کنند. اگر باردارید، سیستم ایمنی تضعیف‌شده دارید یا نتیجه غربالگری غیرطبیعی گرفته‌اید، برنامه شخصی درمانگر را دنبال کنید. تغییر ناگهانی یا علامت شدید را تا نوبت غربالگری عادی به تعویق نیندازید.

اگر هیچ علامتی ندارید، مراقبت همچنان می‌تواند شامل واکسیناسیون و غربالگری متناسب باشد. خودآزمایی مکرر، استفاده از اسیدها یا مکمل‌های تبلیغاتی اضطراب را بیشتر و گاهی پوست را زخمی می‌کند. داروی اثبات‌شده‌ای برای پاک‌کردن مستقیم HPV وجود ندارد؛ درمان برای زگیل یا تغییرات سلولی به کار می‌رود. یک برنامه روشن شامل زمان مراجعه بعدی، نشانه‌های هشدار و راه تماس با مرکز درمانی معمولاً از جست‌وجوی پراکنده و تکرار بی‌دلیل آزمایش مفیدتر است.